Gıda Sektörü Yatırım Teşvikleri ve Genel Destekler
/ Sektörler / Gıda Sektörü
Gıda Sektörü
Gıda üretimi, işleme, dağıtımı, satışı ve tüketimi gibi süreçleri kapsayan geniş bir endüstriyel sektördür. Bu sektör, çeşitli gıda ürünlerinin üretiminden, işlenmesinden ve pazarlanmasından sorumlu olan bir dizi işletmeyi içerir. Gıda sektörü, tarım ürünlerinin toplanması, işlenmesi, paketlenmesi ve dağıtılması gibi faaliyetleri içeren bir dizi alt sektöre ayrılabilir. Bu alt sektörler arasında tarım, hayvancılık, balıkçılık, gıda işleme, perakende gıda satışı, restoran işletmeciliği ve gıda hizmetleri gibi alanlar bulunmaktadır. Gıda sektörü, tüketicilere çeşitli gıda ürünleri sunmanın yanı sıra tarım ekonomisine, istihdama ve ticarete de katkıda bulunur. Ayrıca, gıda güvenliği, kalite kontrolü ve sürdürülebilirlik gibi konular da bu sektörün önemli odak noktaları arasında yer almaktadır.
Gıda Sektörüne Yönelik Genel Destekler
Gıda sektörü, ülkemizde KOSGEB, TÜBİTAK ve Ticaret Bakanlığı tarafından çeşitli desteklerle desteklenmektedir. Bu destekler, genellikle proje bazlı veya genel destekler olarak sunulmaktadır. Proje bazlı destekler, Ar-Ge projeleri, inovasyon projeleri ve kalite standartlarını artırmaya yönelik projeler gibi belirli alanlara odaklanır. Genel destekler ise genellikle işletme giderleri, eğitim faaliyetleri ve uluslararası pazarlara açılma gibi geniş kapsamlı konuları kapsar. Bu destekler, gıda sektöründeki işletmelerin rekabet gücünü artırmak ve sürdürülebilirliklerini sağlamak amacıyla sunulmaktadır.
Tübitak Destekleri
A) TÜBİTAK 1501 - Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı
1501-Sanayi Ar-Ge Destek Programı, yenilikçi projelere destek olmak amacıyla geliştirilmiş bir programdır. Bu program kapsamında, yeni ürünlerin geliştirilmesi, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, ürün kalitesinin artırılması, yeni tekniklerin ve üretim teknolojilerinin geliştirilmesi gibi konularda Ar-Ge nitelikli projelere destek sağlanmaktadır. Programın destek oranı % 75 olarak belirlenmiştir, bu da katılımcılara önemli bir maddi destek sağladığı anlamına gelmektedir. Bu destek programı, sanayide inovasyon ve teknolojik gelişmelerin teşvik edilmesine yönelik önemli bir adımdır.
| Desteklenen Giderler | Destek Süresi |
| Personel Giderleri | %75 |
| Seyahat (Sadece Ulaşım) Giderleri | |
| Alet, Teçhizat, Yazılım ve Yayın Alım Giderleri | |
| AR-GE Hizmet Giderleri | |
| Yurt içi ve Yurt Dışı Danışmanlık Giderleri | |
| Malzeme ve Sarf Giderleri |
*Bütçe sınırı bulunmamaktadır.
*5 Milyon üstü yatırımlarda fizibilite istenmektedir.
B) TÜBİTAK - 1507 -Kobi Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Çağrısı
1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler’in (KOBİ) proje esaslı araştırmalarını, teknoloji geliştirme çalışmalarını ve yenilikçilik faaliyetlerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu program kapsamında sunulan destekler, KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmaya, yenilikçi ürün ve süreçler geliştirmelerine katkıda bulunmaktadır. Bu destekler sayesinde şirketler, Ar-Ge projelerini hayata geçirerek teknolojik altyapılarını güçlendirebilmekte ve sektördeki yerlerini güçlendirebilmektedir.
*5 Milyon üstü yatırımlarda fizibilite istenmektedir.
B) TÜBİTAK - 1507 -Kobi Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Çağrısı
1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler’in (KOBİ) proje esaslı araştırmalarını, teknoloji geliştirme çalışmalarını ve yenilikçilik faaliyetlerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu program kapsamında sunulan destekler, KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmaya, yenilikçi ürün ve süreçler geliştirmelerine katkıda bulunmaktadır. Bu destekler sayesinde şirketler, Ar-Ge projelerini hayata geçirerek teknolojik altyapılarını güçlendirebilmekte ve sektördeki yerlerini güçlendirebilmektedir.
| Desteklenen Giderler | Destek Süresi |
| Personel Giderleri | %75 |
| Seyahat (Sadece Ulaşım) Giderleri | |
| Alet, Teçhizat, Yazılım ve Yayın Alım Giderleri | |
| AR-GE Hizmet Giderleri | |
| Yurt içi ve Yurt Dışı Danışmanlık Giderleri | |
| Malzeme ve Sarf Giderleri |
*1.200.000 TL ye kadar olan projeler için geçerlidir.
KOSGEB Destekleri
A) Proje Bazlı Destekler
Teknoyatırım Programı: Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge)/Ürün Geliştirme (Ür-Ge)/yenilik faaliyetleri, orta-yüksek/yüksek teknoloji alanında yer alan ve cari işlemler hesabına katkı sağlayacak ürünlerin üretimini ve ticarileştirilmesini amaçlamaktadır. Bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan ürünlerin üretimine ve ticarileştirilmesine yönelik destek programı kapsamında belirlenen üst limitler şu şekildedir:
KOSGEB Destekleri
A) Proje Bazlı Destekler
Teknoyatırım Programı: Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge)/Ürün Geliştirme (Ür-Ge)/yenilik faaliyetleri, orta-yüksek/yüksek teknoloji alanında yer alan ve cari işlemler hesabına katkı sağlayacak ürünlerin üretimini ve ticarileştirilmesini amaçlamaktadır. Bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan ürünlerin üretimine ve ticarileştirilmesine yönelik destek programı kapsamında belirlenen üst limitler şu şekildedir:
- • Düşük/orta-düşük teknoloji alanında yer alan ürünler için geri ödemeli 1.400.000 TL ve geri ödemesiz 600.000 TL olmak üzere toplamda 2.000.000 TL,
- • Orta-yüksek/yüksek teknoloji alanında yer alan ürünler için ise geri ödemeli 7.000.000 TL ve geri ödemesiz 3.000.000 TL olmak üzere toplamda 10.000.000 TL destek sağlanmaktadır.
Yurt Dışı Pazar Destek Programı: Programın amacı, KOBİ’lerin yurt dışı pazarlara açılabilme beceri ve kabiliyetlerini geliştirmek, yurt dışı pazar paylarını arttırmak, KOBİ’leri uluslararası rekabetin aktörleri haline getirmek, ihracata başlayan KOBİ sayısını artırmak ve e-ticarete başlayan KOBİ sayısını artırmaktır.
• Proje süresi en az 8 ay en fazla 24 aydır.
• Destek üst limiti 300.000 TL olup, proje destek oranı %70 geri ödemesiz ve %30 geri ödemeli olarak belirlenmiştir.
Bu programın amaçları doğrultusunda KOBİ’lerin uluslararası arenada daha rekabetçi olmaları ve ihracat ile e-ticaret faaliyetlerine daha fazla katılım göstermeleri hedeflenmektedir.
Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı: Küçük ve orta büyüklükte işletmeler ile girişimcilerin bilim ve teknolojiye dayalı yeni fikir ve buluşlar geliştirmelerini hedefler. Bu program aracılığıyla, yeni ürünler, süreçler ve hizmetler üretmeleri veya mevcutları iyileştirmeleri teşvik edilir. Ayrıca, KOBİ'lerin değişen pazar taleplerine ve teknolojik gelişmelere uyum sağlamaları için ürün geliştirme faaliyetlerine destek sağlanır. Bu destek programı, KOBİ'lerin orijinal, iyileştirilmiş veya değiştirilmiş yeni ürünlerin üretimini teşvik ederek, yenilikçiliği ve rekabet gücünü artırmayı amaçlar. Bu çerçevede, Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı, işletmelerin teknolojik açıdan rekabetçi kalabilmeleri ve sürdürülebilir bir büyüme sağlayabilmeleri için önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu program sayesinde, işletmelerin yenilikçi potansiyellerini gerçekleştirmeleri ve ekonomiye katkıda bulunmaları desteklenir.
B) Genel Destekler
| İşletme Geliştirme Destek Programı Destekleri | Destek Üst Limiti (TL) | Destek Oranı |
| Yurt İçi Fuar Desteği | 100.000 | %60 |
| Yurt Dışı İş Gezisi Desteği | 90.000 | |
| Nitelikli Eleman İstihdam Desteği | 150.000 | |
| Tasarım Desteği | 75.000 | |
| Sınai Mülkiyet Hakları Desteği | 100.000 | |
| Belgelendirme Desteği | 300.000 | |
| Test ve Analiz Desteği | 300.000 | |
| Enerji Verimliliği Elektrik Motorları Değişimi Desteği | 80.000 | |
| Bağımsız Değerlendirme Desteği | 20.000 | |
| Model Fabrika Desteği | 100.000 | |
| Teknik Danışmanlık Desteği | 50.000 | |
| Dijital Dönüşüm Danışmanlığı Desteği | 20.000 | %100 |
| Afet Dönemi Yaşam Alanı Desteği | 300.000 | %60 |
| Yalın Dönüşüm Desteği | 200.000 | %100 |
| Afet Dönemi İşletme Desteği | 75.000 | |
| Afet Dönemi Proje ve Yapım Maliyeti Desteği | 1.000.000 |
Gıda Sektörüne Yönelik KOSGEB’in Desteklediği Sektörler
Desteklenen sektörleri incelemek için buraya tıklayabilirsiniz.
Ticaret Bakanlığı Destekleri
A) Proje Bazlı Destekler
Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) Projesi: Projenin destek tutarı 15.000.000 TL olarak belirlenmiş olup, destek oranı %50 ve destek süresi ise 2 yıl olarak planlanmıştır. Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) Desteği projesi, çeşitli sektörlerde uygulanabilir. Bunlar arasında maden ve metal, kimya ürünleri, otomotiv, makine, uzay/havacılık, elektrik/elektronik gibi sektörler bulunmaktadır. Ayrıca, diğer sektörler de belirli şartları sağladığı takdirde bu desteğe başvurabilir. Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) kapsamında desteklenecek kalemler arasında makine, ekipman donanım, yazılım alımı, eğitim, danışmanlık, sertifikasyon, test analiz ve ürün doğrulama harcamaları yer almaktadır. Bu kalemler, projenin gereksinimleri doğrultusunda kullanılarak destekten faydalanılabilir. Bu desteklerin detayları proje başvuru sürecinde belirtilen kriterlere göre değerlendirilir ve uygun görülen projelere destek verilir.
Tasarım Ürün Geliştirme Projesi: Tasarım Ürün Geliştirme Projesi kapsamında sunulan destekler, tasarım odaklı işletmelerin ve iş birliği kuruluşlarının gelişimine katkı sağlamaktadır. Bu projenin destek tutarı 5.000.000 TL olup, destek oranı %50 ve destek süresi 3 yıldır. Tasarım Ürün Geliştirme Desteği, tasarımcı şirketler, tasarım ofisleri, iş birliği kuruluşları ve ticari/sınai faaliyet gösteren firmalar için uygundur. Ayrıca, destek kapsamında alet, teçhizat, malzeme ve yazılım gibi kalemler ile internet sitesi üyeliği ve personel alımı (tasarımcı, modelist, mühendis) gibi unsurlar desteklenebilmektedir. Bu desteklerin amacı, tasarım ürünlerin geliştirilmesine ve sektörün rekabet gücünün artırılmasına katkıda bulunmaktır. Bu sayede, yenilikçi tasarım projelerinin hayata geçirilmesi ve sektördeki istihdamın artırılması hedeflenmektedir.
B) Genel Destekler
| Ticaret Bakanlığı Destekleri | Destek Üst Limiti (TL) | Destek Oranı |
| Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi | 4.000.000 TL | %50 |
| Yurtdışı Pazar Araştırması Desteği (Seyahat Başına) | 100.000 TL | |
| Yurtiçi ve Yurtdışı Fuar Katılımının Desteklenmesi | (üst limit dahilinde) | |
| Yurtdışı Tanıtım Desteği | 4.000.000 TL | |
| Yurtdışı Marka Tescil Alım Desteği | 750.000 TL | |
| Yurtdışı Birim Desteği | 2.000.000 TL | |
| Pazara giriş projesi hazırlama Desteği | 200.000 TL | |
| Yurt Dışı Şirket Ve Yurt Dışında Yerleşik Şirkete Ait Marka Alım Desteği | 3.000.000 TL |
Yatırım Teşvikleri
Gıda sektörüne yönelik yatırımlar, ülkemizin ekonomik büyümesinde önemli bir role sahiptir. Bu yatırımlar, üretim ve istihdamı artırarak, iller arasındaki gelişmişlik farkını azaltmayı hedeflemektedir. Ayrıca, bölgesel teşvikler sayesinde, illerin üretim ve ihracat potansiyelleri de artırılmaktadır. Bu durum, ülke genelinde ekonomik dengenin sağlanmasına katkıda bulunmaktadır. Kendi işletmem için bu teşviklerden yararlanarak, gıda sektörüne yapacağım yatırımın hem bana hem de bölge ekonomisine olumlu etkileri olacağını düşünüyorum. Bu teşvikler, gıda sektöründe yenilikçi ve sürdürülebilir projelerin hayata geçirilmesine de olanak tanımaktadır. Gıda sektörüne yönelik asgari tutar ve kapasiteler, destek unsurlarını ve bölgeler için buraya tıklayınız.
Gıda Sektörüne Yönelik Asgari Yatırım Tutarları veya Kapasiteleri
| Sektör Kodu | US-97 Kodu | Yararlanacak Sektörler | 1. Bölge | 2. Bölge | 3. Bölge | 4. Bölge | 5. Bölge | 6. Bölge |
| 3 | 15 | Gıda Ürünleri ve İçecek İmalatı | 4 Milyon TL | 3 Milyon TL | 2 Milyon TL | 1 Milyon 500 Bin TL | 1 Milyon 500 Bin TL | 1 Milyon 500 Bin TL |
Gıda Sektörüne Yönelik Bölgesel Teşvik Destek Unsurları
| 1. Bölge | 2. Bölge | 3. Bölge | 4. Bölge | 5. Bölge | 6. Bölge | |
| Kdv Muafiyeti | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR |
| Gümrük Muafiyeti | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR |
| Vergi Muafiyeti (%) (2) | 15 | 20 | 25 | 30 | 40 | 50 |
| Sgk İşveren Prim Muafiyeti | 2 Yıl | 3 Yıl | 5 Yıl | 6 Yıl | 7 Yıl | 10 Yıl |
| Yatırım Yeri Tahsisi | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR |
| Faiz veya Kar Payı Desteği (TL/Döviz) | YOK | YOK | 3 Puan | 4 Puan | 5 Puan | 7 Puan |
| YOK | YOK | 1 Puan | 1 Puan | 2 Puan | 2 Puan | |
| Yapı Harçları Muafiyeti | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR |
| Emlak Vergisi Muafiyeti | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR |
Bölgeler
| 1. Bölge | 2. Bölge | 3. Bölge | 4. Bölge | 5. Bölge | 6. Bölge |
| Ankara | Aydın | Adana | Afyonkarahisar | Bayburt | Adıyaman |
| Antalya | Balıkesir | Burdur | Aksaray | Çankırı | Ağrı |
| Bursa | Bilecik | Düzce | Amasya | Erzurum | Ardahan |
| Eskişehir | Bolu | Gaziantep | Artvin | Giresun | Batman |
| İstanbul | Çanakkale | Karaman | Bartın | Gümüşhane | Bingöl |
| İzmir | Denizli | Kırıkkale | Çorum | Kahramanmaraş | Bitlis |
| Kocaeli | Edirne | Kütahya | Elâzığ | Kilis | Diyarbakır |
| Muğla | Isparta | Mersin | Erzincan | Niğde | Hakkâri |
| Tekirdağ | Karabük | Samsun | Hatay | Ordu | Iğdır |
| Kayseri | Trabzon | Kastamonu | Osmaniye | Kars | |
| Kırklareli | Rize | Kırşehir | Sinop | Mardin | |
| Konya | Uşak | Malatya | Tokat | Muş | |
| Manisa | Zonguldak | Nevşehir | Tunceli | Siirt | |
| Sakarya | Sivas | Yozgat | Şanlıurfa | ||
| Yalova | Şırnak | ||||
| Van | |||||
| 9 İL | 15 İL | 13 İL | 14 İL | 14 İL | 16 İL |
| 1. Bölge | 2. Bölge | 3. Bölge | 4. Bölge | 5. Bölge | 6. Bölge |
Teşvik Edilmeyecek veya Teşviki Belirli Şartlara Bağlı Yatırım Konuları
Tarımsal Sanayi Kapsamı:
• Un, irmik ve mısır irmiği yatırımları dışında kalan entegre irmik yatırımları
• Yem üretimi (balık unu, balık yağı, balık yemi hariç)
• Mısır nişastası ve nişasta bazlı şeker üretimi (kristal fruktoz üretimine yönelik yatırımlar hariç)
• Dışarıya yemek hizmeti sunan işletmeler
• Küp şeker üretimi
• 4-5 dekarın altındaki seracılık yatırımları
• Bitkisel üretim (5 dekar ve üstü seracılık yatırımları, kültür mantarı yetiştiriciliği, entegre hayvancılık yatırımları içerisindeki yem bitkileri yetiştiriciliği, kâğıt hamuru üretimine yönelik asgari yüz hektar alanındaki plantasyon yatırımları hariç)
• Entegre hayvancılık yatırımları ve şartlı desteklenecek hayvancılık yatırımları dışındaki hayvancılık yatırımları
• 5 ton/gün ve altında üretim kapasitesine sahip süt işleme yatırımları
• Tütün ürünleri imalatı
• Un, irmik ve mısır irmiği yatırımları dışında kalan entegre irmik yatırımları
• Yem üretimi (balık unu, balık yağı, balık yemi hariç)
• Mısır nişastası ve nişasta bazlı şeker üretimi (kristal fruktoz üretimine yönelik yatırımlar hariç)
• Dışarıya yemek hizmeti sunan işletmeler
• Küp şeker üretimi
• 4-5 dekarın altındaki seracılık yatırımları
• Bitkisel üretim (5 dekar ve üstü seracılık yatırımları, kültür mantarı yetiştiriciliği, entegre hayvancılık yatırımları içerisindeki yem bitkileri yetiştiriciliği, kâğıt hamuru üretimine yönelik asgari yüz hektar alanındaki plantasyon yatırımları hariç)
• Entegre hayvancılık yatırımları ve şartlı desteklenecek hayvancılık yatırımları dışındaki hayvancılık yatırımları
• 5 ton/gün ve altında üretim kapasitesine sahip süt işleme yatırımları
• Tütün ürünleri imalatı